भावनांचा फुलोरा शब्दांचा धुमारा, काळाच्या गर्दीत मनाचा पसारा. जपताना त्या आठवणी, चार ओळी तुझ्यासाठी !
ओल्या केसानिशी
अनुभूती
रात्रीस भेदतो अनोळखा प्रकाश
मंद तेवणारी तु नंदादीपाची वात
किनारा सांगतो वेडावूनी आकाश
फेसाळणारी तू माझी बेफाम लाट
स्पर्श भासतो कातावल्या मनास
सोबतीस जणू मोरपिसाची गाज
भेटी असंख्य तरी संपेना ही आस
राहतेस ओठांशी तू भैरवीची पहाट
कालचक्र
दिवस सरला झाली रात्र
अनंत फिरते हे कालचक्र
अंधाराच्या कुशीत उगवे
हळूच प्रणय राज sudhakar
वसंत जाऊनी ग्रीष्म आला
सोनफुलांनी बहावा सजला
हरेक झुबका उधळे रंग पिवळा
पर्णहीन वृक्षाने हरवला हिरवा
भेट प्रिये त्या झाडाखाली
पुष्पवर्षाव वाट पाहे तुझी
बैस शेजारी कुसुम शय्येवरी
दोघ करू गुजगोष्टी रात्र सारी
मंद हवा स्पर्शानी भारावली
जादू तुझी की या चांदण्याची
वाटे संपूच नये हा बहर कधी
थांबेल का ही वेळ थोडीतरी
तू जाशील निघुन भल्यापहाटे
भेट आजची, झाले स्वप्न खरे
ऋतू मिलनाचा समीप आहे
अशी चोरून भेट शेवटची बरे !
जीवन मला लाभले
ऐश्वर्य कुबेराचे, आज मला लाभले.
न बोलता न सांगता, तुझीच मी झाले
संपले दुःख तेही, सुख मला लाभले.
नसशी जवळ तु, काही आठवले
एकटे पण गोड, विरह मला लाभले.
त्या कोवळ्या फुलांचे, स्पर्श सांगून गेले.
मनात काही शोधता, ते क्षण मला लाभले
न राहवून मी, आरशात पाहिले
हरवलेले कधीचे, हास्य मला लाभले.
भेटता तु वाटेवर, श्वास एक झाले
उमलत्या आशेत, जीवन मला लाभले.
सुधाकर
सर्व काही असून सुद्धा
तुजविन चित्र अपूर्ण आहे
सर्व काही नसूनही तू
असशील तर संपूर्ण आहे
जागेपणी तुझे आभास
कल्पना स्वप्न नोहे
खोट्याविना खऱ्याची
किंमत अपूर्ण आहे
हिंदोळ्यावर हुंदके
छाती दडपली आहे
लटक्या भांडणाविना
संवाद अपूर्ण आहे
गुंतवशील कसे मला
शब्द शब्द मूक आहे
मिठीशिवाय माझ्या
तुझा राग अपुर्ण आहे
रात्र पहाटेला मिळे
सुधाकर मावळूदे
भेट तुझी नी माझी
अथवा अपूर्ण आहे
निघतेस मात्र जेव्हा
थांबवु तुला कसे
वेळ विचित्र आहे
काळ अपूर्ण आहे
इमले
आपण मनात बांधत राहतो इमले
यावं करिन आणि त्याव होईल
पण घंटा काहीच कुठे होत नाही
एक कप चहाने तल्लफ मिटत नाही
निघताना असतो शर्ट इस्त्री केलेला
भांग व्यवस्थित, सेन्ट सुवासिक
गर्दीला यातलं काहीच कळत नाही
एखाद्या शिवीने भांडण मिटत नाही
घरदार असत बऱ्यापैकी आणि कुटुंब
आरामात भागतात दैनंदिन गरजा
मत्सर मात्र मनाला सोडावीत नाही
पुढे पळण्याची तहान काही मिटत नाही
तरुणपणी असते ढीगभर ऊर्जा
सळसळत रक्त, उर्मी, आणि ईर्षा
म्हातारपणाला कशाचा गंध नाही
पाहिजे तेव्हा मात्र डोळा मिटत नाही
शब्दकथा
शब्द येऊन सांगतात आत्मकथा
माझे काम फक्त लिहिण्या पुरते
सत्य - कलेचा संबंध योगायोगाचा
मी जाणतो हे वाक्य बोलण्यापुरते
होतात रिते वाहावून भावना
कळत नाही कधी हि रात्र सरते
म्हणतात नवी पहाट नवी आशा
मी जाणतो हे नाटक दिवसापुरते
एखाद दिवशी होतात अबोल
अश्रुंशिवाय काही न स्फुटते
काय म्हणावे मला कळत नाही
मी जाणतो हे भाव शब्दांपलीकडले
येता उबग यमक जोडण्याचा
भाषा मग मरणाची चालते
वेळ येते तुझ्या निरोपाची
मी जाणतो हे विचार बरे नव्हे
आनंद सोहळा
आनंद सोहळा
![]() |
| View from our lab at NIT Rourkela on a rainy day |
कातरवेळी आकाशाने
केले ढीगभर ढग गोळा
रचून ठेवले एकावर एक
केला आसमंत काळोखा
अरे वर्षा राणी येतेय !
गडगडाटाने केला पुकारा
पटदिशी तयार व्हा
होणारे एक सोहळा साजरा !
वारा झाला वेडापिसा ,
कुठं जाऊ त्याला कळेना ,
सैरावरा घुटमळला ,
उठवत साऱ्या झाडांना !
अत्यानंदुन धरा म्हणाली ,
तुम्ही माझी कमाल बघा !
भेटेल वर्षा तेव्हा करीन ,
मृदगंधाचा शिडकावा !
वीज म्हटली, बरं झालं बाई !
वर्दी मिळाली वेळेत
लेऊन माझी चंदेरी साडी ,
तिच्या स्वागताला मी नाचेन
वर्षाराणी येताच पानांचे
सुरु झाले समूह गान
साऱ्या सृष्टींने धरला ठेका
गेला हरेक विसरून भान
बघत होतो मी गंमत
राहून उभा कोपरयात
बरं झालं चूक कळली
खरी मजा चिंब भिजण्यात
समस्या
समस्या - एखाद्या समस्येला हैराण होऊन आपण आपलेच डोके उठवून घेतलेले असते. पण खरंच समस्या समस्या असते का? नाही. समस्येचे समाधान कसे हि खरी समस्या. जर सरळसोट तोडगा निघत असेल तर ती समस्या कधीच नसते. ती असते एक शुल्लक गोष्ट, बऱ्याचदा चुटकी सरशी सोडवून आपण पूढे निघून जातो. कालांतराने ती आपल्या इवल्याश्या डोक्यातही राहत नाही. पण अवघड जागेच दुखं मात्र तसं नसत. खूप विचार करूनही एखादी समस्या सुटत नसेल तर ती खरी समस्या. हे सोडवासोडविच घोड अडत एका ठिकाणी. आपल्याला दोन निदान सुचलेली असतात. पहिले शक्य असते पण आपल्याला मंजूर नसते. दुसरे शक्य नसते पण आपल्याला मनापासून हवे असते.
अशीच एक कथा, जिथे समस्या आणि समाधान एकरूप होऊन गेलेत.
एक वृद्ध जोडपं होतं. अतिशय वृद्ध. इतके कि सांभाळ करायला नको म्हणून मुलंबाळं , नातेवाईक सर्व सोडून गेलेले. अशा परिस्थितीत जस आयुष्यभर जपलं, तसंच एकमेकांना सांभाळत हे जोडपं दिवस ढकलत होत. आजीबाई खाट पकडून नसली तरी नवऱ्यापेक्षा धडधाकट होती. वयाचा परिणाम मात्र आजोबावर दिसू लागला होता. दिवसेंदिवस त्यांचा आजार बळावत होता, वेदना सहन करणं मुश्किल झालं होतं. शेवटी अंथरुणातून उठणं सुद्धा बंद झालं. जगणं जड झालं होतं.
इतके दिवस आजीबाई सर्व करत होत्या, पण शेवटी शरीराला आणि मनाला मर्यादा आहेतच. इतक्या सुंदर आयुष्याचा शेवट असा होऊ नये असं त्यांना वाटत होत. आजीबाईंना आपल्या नवऱ्याचे हाल बघवेनात. अशा जगण्यापेक्षा मेलेलं बरं - हा विचार दिवसेंदिवस पक्का होत होता. नैसर्गिक मरण तर येत नव्हतं आणि औषधांचा फारसा परिणाम दिसत नव्हता. अर्थात एका दमात मारणं देखील शक्य नव्हतं. शेवटी बाईने निर्णय घेतला - दररोजच्या औषधामध्ये थोडं थोडं विष मिसळून द्यायचं. आणि उरलेले दिवस शक्य तितक्या आनंदात , एवढ्या वर्षांच्या सहजीवनाचा उत्सव साजरा करत जगायचं.
म्हणता म्हणता बरेच महिने निघून गेले. आजीबाईच्या मनात मात्र आता अपराधीपणाची भावना मूळ धरू लागली होती. एकेदिवशी तिने ठरवलं - नवऱ्याची माफी मागून, धीर करून, त्याला सर्व खरं खरं सांगायचं. नवरा आपल्याला नक्की समजून घेईल.
हि सर्व कहाणी ऐकल्यावर नवरा मात्र आजारपण विसरून हसायला लागला. म्हातारीला हा प्रतिसाद निश्चितच अपेक्षित नव्हता. तिला कळत नव्हतं झालं तरी काय?
शेवटी नवऱ्यानेच स्पष्टीकरण दिलं - जसे तुला माझे आजारपण बघवत नव्हते, तसेच मला तुझे कष्ट बघवत नव्हते. आयुष्यभर इतकं केलास माझ्यासाठी आणि संसारासाठी. या उतारवयात तू अजून कष्ट करावेस असं मला मुळीच वाटत नव्हतं. माझ्या मनात देखील अपराधीपणाची भावना आली, परावलंबित्व ती भावना बळावू लागलं होतं. मग मी ठरवलं, तुला अजून कष्ट द्यायचे नाहीत.
मरण लवकर येण्यासाठी, तुझ्या नकळत मी औषध सरळ ओतून टाकत होतो.
उत्तरं प्रश्न बनली कि जास्त त्रास देतात.
सहनशक्ती
सहनशक्ती
व्रण चालतील, नकोत नवीन जखमा
अंधाऱ्या कोपऱ्यात नकोत अजून जळमटे
उत्तरं नाहीत, नकोत नवीन प्रश्नही
भांडवलशाहीत नकोत अजून तडजोडी
उसासे नकोत, नकोय तुझा दिलासा
शापित गंधर्वाला नकोत उ:शाप उगाचे
विश्वास
विश्वास
पुन्हा दारू पिऊन घरी आलाय
माहित नाही कसला राग धरलाय
वाटतंय मला मारेल
मुलांना उगाच झोडपेल
तसा तो बऱ्याचदा पिऊन येतो
आल्यावर गप्प झोपतो
सकाळी उठुन तेच रडगाणे
आज तरी मिळतील का काही आणे?
दिवसामागून दिवस ढकलतोय ,
कसा का होईना जगतोय
उद्याची चिंता हवीच कशाला?
दोन घास नक्की मिळतील जेवायला
आज मात्र अवतारच वेगळा आहे
कुठेतरी वणवा नक्कीच पेटलाय
आज तर उपासही नाहीयेय
मग नियतीनं असा कोणता डाव उधळलाय?
दुरावा
दुरावा
या तरुतळी
एकलीच मी
हात दे सख्या रे
घायाळ मी हरिणी
पाहते वाट तुझी
आज तरी येशील तू
अवस्था गूढ माझी
कान शीळ देशील तुविरले आभाळ सारे
भिजवुनी सरला दिवस
पाय घरला परतले
रात्र पुन्हा एक अमावास
मोजीत तारे
रात्र चालली
चंद्राच्या प्रकाशात
रातराणी फुलली
नाही मला काय त्याचे
डोळ्यांनी रात जागली
आयुष्य असे क्षणभंगुर
लावु दे भैरवीचा सुर
मिटवून टाक अंतरे
आज तरी ये बरे!
येशील स्वप्नात तू
इतुके मज ठाव आहे.
अभागी नशीब आहे
डोळ्यात मात्र जाग आहे.
दुरावा
दुरावा
त्या रात्री जी हरवलीस तू ,
तिलाच शोधतो आहे.
मिठीत विसावली होतीस तू,
ती मिठी भोगतो आहे !
मंद धुंद क्षण, जे दुरावले,
पुन्हा ते शोधतो आहे.
विश्वास पूर्ण आहे तुजवरी,
परीस्थिती भोगतो आहे !
आहे नक्की, परतशील तू ,
तो क्षण मी शोधतो आहे.
असेल वाईट तरीही, उद्यासाठी
हा विरह भोगतो आहे !
देईल आधार जिवनाला,
ती सखी शोधतो आहे.
जगात आहे कुणीतरी माझे,
हा आनंद भोगतो आहे !
Kahi Katha - 11
काही कथा - 11
नेटवर वाचलेल्या काही प्रेरणा देणारया , नितिकथा तुमच्यासाठी !
सवय
सवय
तुला ही सवय कधीपासून लागली,
नदीतल्या संथ पाण्यात पाय बुडवुन बसण्याची?
तू पाय बुडवल्यावर,
पाण्यावर जे तरंग उमटतात ना
ते तरंग नाहीतच मुळी !
संथ पाण्यावर
ते उठलेले रोमांच आहेत
तुझ्या नाजूक स्पर्शानेपाण्यालाही झालेली
तारुण्याची जाण आहे !
तुझ्या पायांची हालचाल पाहून,
मासेही कसे स्तब्ध झालेत.
जणू आपलं पोहोणच विसरलेत !
आश्चर्य वाटतंय त्यांना,
अशी डौलदार हालचाल
आपणही नाही करु शकत !
नदीकाठची फुलं आपलं अस्तित्वच विसरलीयत,
कारण तू तिथं बसलीयस
कोवळ्या उन्हात भिजणाऱ्या तुला बघून
त्यांचीही शुध्द हरपलीय
बेभान मी ही झालोय,
म्हणून तर आज पुन्हा आलोय !
तुझी वाट बघतोय
थोडीशी स्वप्न रंगवतोय.
पण आधी मला एक सांग,
तुला ही सवय लागली कधीपासून ?
काही कथा ! -10
काही कथा ! -10
नेटवर वाचलेल्या काही प्रेरणा देणारया , नितिकथा तुमच्यासाठी !मध्यंतरी शीतपेये विकणाऱ्या एका मोठ्या बहुराष्ट्रीय कंपनीच्या ‘सीईओ’पदी एका भारतीय महिलेची निवड झाली.
तिला पत्रकारांनी प्रश्न विचारला: ‘‘तुम्ही भारतीय आहात. भारताविषयी काय वाटतं?’’
ती चटकन म्हणाली: ‘‘यू नो...इंडिया इज बिग मार्केट...’’
उत्तर ऐकून खूप वाईट वाटलं होतं. प्रत्येकाला विकासाचं, स्थलांतराचं स्वातंत्र्य आहेच. ते टिकलंच पाहिजे; पण ते उपभोगताना आपला देश भंगारातला तुकडा व्हायला पाहिजे, असं काही नाहीय...

टीव्ही नुकताच रुजू होत होता, तेव्हा ‘सकाळ’नं एक व्यापक सर्वेक्षण केलं होतं.
लहान मुलांसाठी एक प्रश्न विचारला होता:
‘‘आपली आई कशी असावी, असं तुम्हाला वाटतंय?’’
बहुसंख्य पोरांनी उत्तर दिलं होतं:
‘‘टीव्हीवर धुण्या-भांड्याचा साबण विकणाऱ्या सुंदर बाईसारखी...’’
त्या सल्लागार महिलेला तीन पुत्र होते. त्यांची वयं १४, १६ व १८ वर्षं. तिघंही शाळेत जायचे. प्रत्येकाकडं मर्सिडीज होती. मुलं तर आईपेक्षा वस्ताद. आखातातल्या तेलाच्या सगळ्या खाणी आपल्याच मालकीच्या आहेत, अशा थाटात ती वागत असत.
एके दिवशी दुपारी मला फोन आला. पलीकडून फोन करणारा म्हणाला ः ‘‘एक दुःखद बातमी आहे. राणीसाहेबांच्या सल्लागार महिलेचं तिन्ही पुत्र एकाच फटक्यात ठार झाले.’’
तर वाचाच बंद झाली. मी थोड्या वेळानं स्वतःला सावरलं व विचारलं ः ‘‘नेमकं काय झालं?’’
पलीकडून बोलणारी व्यक्ती म्हणाली ‘‘दुपारी तिघांनी आपापली मर्सिडीज काढली व कमाल मर्यादेच्या बाहेर जाऊन गाड्या एकमेकींवर आदळण्याचा खेळ सुरू केला. नोकरांनी आईला ऑफिसमध्ये फोन करून कळवलं, तर तिनं नोकरांनाच दटावलं. मर्सिडीज गाडी दणकट असल्यानं गाड्यांना फार काही झालं नाही. मुलांना चेव आला व शेवटी त्यांनी कल्पनेच्या पलीकडं जाऊन गाड्यांमध्ये काय केलं ते कळलं नाही; पण तिन्ही गाड्या एकमेकींवर आदळल्या व तिन्ही भाऊ जागच्या जागीच ठार झाले.’’
http://tinyurl.com/zahm495
http://goo.gl/AaRlXi

एकदा प्रख्यात शास्त्रज्ञ हिल्बर्ट यांची भेट घेण्याची संधी उष्मागतिकीशास्त्रात महत्त्वाचा शोध लावणाऱ्या नर्न्स्ट यांना मिळाली.
हिल्बर्ट आता वृद्ध होत चालले होते. ते बोलता बोलता म्हणाले ः ‘‘म्हातारपणामुळं माझी कार्यक्षमता दिवसेंदिवस कमी होत चालली आहे.’’
‘‘असं का?’’ नर्न्स्ट साहेब उद्गारले: ‘‘माझा अनुभव वेगळाच आहे. माझी कार्यक्षमता दिवसेंदिवस वाढत आहे.’’
‘‘तसं असेल तर एक दिवस असाही येईल, जेव्हा तुम्ही माझ्याइतके कार्यक्षम व्हाल.’’
हिल्बर्ट यांनी नर्न्स्ट यांना शांतपणे हरभऱ्याच्या झाडावरून खाली ओढलं !
http://tinyurl.com/hhohp8h





